Lynch sendromunu taşıyan kişilerde kolon, rahim, yumurtalık, mide ve pankreas kanseri riski artabiliyor. Kalıtsal yatkınlık, tükürük, yanak içinden alınan sürüntü veya kan örneğiyle yapılan genetik testlerle araştırılabiliyor. Bazı durumlarda kan testinin hata payının daha düşük olduğu bildiriliyor.
ABD'de yaklaşık 1,2 milyon kişinin sendromu taşıdığı, ancak bunların yaklaşık yüzde 95'inin risk durumundan haberdar olmadığı belirtiliyor. Sendrom çoğunlukla kanser görüldükten sonra yapılan incelemelerde saptanıyor. Genetik riski bilmek, kolonoskopi gibi tarama programlarına daha erken başlamayı mümkün kılıyor.
Kırk yaşındaki Bryce Ramsey, 33 yaşında üçüncü evre kolon kanseri teşhisinden sonra sendrom taşıdığını öğrendi. Babası, erkek kardeşi ve teyzesinde de farklı evrelerde kolon kanseri görülmesi, durumun aile geneline yayıldığını gösterdi. Teşhis sonrasında iki oğlunun 20'li yaşların başında test yaptırmasını isteyen Ramsey, bilinen riskin erken önlem almayı sağladığını düşünüyor.
2021 yılındaki bir araştırmada, erken başlangıçlı kolorektal kanser vakalarının yaklaşık yüzde 16,4'ünün aile öyküsünün bilinmesi, genetik tarama ve daha erken kolonoskopiyle önlenebileceği değerlendirildi. City of Hope Kanser Merkezi'nden Heather Hampel, testlerin önemli potansiyel taşıdığını fakat yeterince kullanılmadığını belirtiyor.
Dana-Farber Kanser Enstitüsü'nden Dr. Sapna Syngal, aile bireylerine aşamalı genetik test uygulanmasının kanser riskini azaltmaya katkı sağlayabileceğini vurguluyor. Ailesinde kolon, rahim, mide veya ilişkili kanser öyküsü bulunanlara genetik danışmanlık öneriliyor.
Angelina Jolie'nin 2013 yılında BRCA1 mutasyonu taşıdığını açıklaması, genetik test ilgisini artırdı. Bir araştırmaya göre açıklamadan sonraki 15 iş gününde ABD'de BRCA testi yaptırma oranı yüzde 64 yükseldi. Araştırmacılar benzer farkındalığın Lynch sendromu için de oluşmasını hedefliyor.
Kaynak: Hürriyet
