Türkiye’de televizyon dizileri bir kriz içinde. Ekim ayının sonunda Sevdiğim Sensin, Muhtemel Aşk, Kızılcık Şerbeti ve Güller ve Günahlar gibi yapımların yeni bölümleri yayın akışından çıkarıldı. Sevdam Karadeniz gibi kimi diziler sezonun başında final verdi.
Reklam gelirlerindeki düşüş ve bölüm maliyetlerinin artması, sektörün sürdürülebilirliğini tehdit ediyor. Doç. Dr. Ergin Bulut, krizin daha önce konuşulan sorunu görünür kıldığını belirtiyor. Yeterli reklam ve reyting sağlanmayan diziler yayından kaldırılabiliyor.
Çoğu ücret teslim edilen bölüm üzerinden ödeniyor. Yıldızlar garantili ödeme alabilirken yardımcı oyuncular ve set çalışanları daha savunmasız kalabiliyor. Uzun mesailer, yazım ve çekim eş zamanlı yürürken iş kazalarına ve sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Dizilerin ihraç edilmesi sektöre önemli gelir sağladı. Büyüyen reklam yatırımları, bölgesel ilişkiler ve dizilerin stratejik sektör sayılması bu tabloyu destekledi. Küresel talep yükselirken senaristler ile set ekiplerinin üzerindeki baskı da arttı.
Yurt dışı satışlarda dizilerin en az bir sezon sürmesi ve bölümlerin bölünebilmesi önemli. İç pazarın reklam ekonomisi nedeniyle gücünü koruduğunu belirten Bulut, bazı yapımların ihracat odaklı üretildiğini ifade ediyor.
Kriz, içerik düzenlemesi ve emek koşullarıyla birlikte ele alınmalı. Bulut, devletin sansür mekanizmalarını ve piyasa dinamiklerini de kapsayan bir yaklaşım, dizi sürelerinin kısaltılmasını ve sektörün tüm bileşenlerini kapsayan bir çalıştay gerektiriyor. Oyuncuların daha yavaş çalışma koşulları için mücadele etmesi de bu yolun parçası olmalı.
Kaynak: Evrensel
