Amerika Birleşik Devletleri Cornell Üniversitesi araştırmacıları, üç yıllık saha takibinin ardından güneş santrallerindeobservationsel modelin sonuçlarını açıkladı. Hektar başına iki koyun yerleştirilen alanlarda bal arısı popülasyonunun yüzde 83 yükseldiği belirtildi.
Güneş enerjisi tesislerinde yürütülen bu uygulama, tarım literatüründe güneş otlatmacılığı olarak ve uluslararası tanımıyla solar grazing olarak anılıyor. Amaç, panellerin altında gelişen bitki örtüsünü hayvanlarla temizlemek ve enerji üretimi ile tarımsal faaliyeti birlikte yürütmek.
Hektar başına iki koyunun otladığı parseller, yalnızca mekanik araçlarla biçilen alanlarla karşılaştırıldı. Hafif otlatma uygulanan sahalarda yabani arılar, bal arıları ve uğur böceklerinin toplam nüfusu yüzde 38 arttı. Araştırma sonuçları, doğru yoğunluğun biyolojik çeşitliliğin korunmasında önem taşıdığını gösteriyor.
Sürü büyüklüğü kontrolsüz artırıldığında ise dengesizlik belirginleşti. Hektar başına sekiz koyunun bulunduğu deneme alanlarında yabani ot temizliği en yüksek düzeye ulaştı; ancak aşırı otlatma nedeniyle bal arısı varlığı yüzde 45 geriledi. Bu nedenle otlatma yoğunluğunun dikkatli biçimde belirlenmesi gerekiyor.
Ekonomik modelde üreticilerin geniş otlak kiralama ve yüksek arazi giderleri ödemesi yerine, enerji santrali sahasındaki bitkileri koyunlarla temizleyerek santral yönetimlerinden düzenli hizmet bedeli alma yolu gösteriliyor. Böylece koyun yetiştiriciliğine yeni bir gelir kaynağı oluşturulması hedefleniyor.
Cornell Üniversitesi mühendisleri tarafından geliştirilen dijital yönetim aracı da süreci kolaylaştırıyor. Yazılım, yetiştiricilerin sürü büyüklüğünü, lojistik giderlerini ve beklenen net geliri tek ekranda hesaplamasına imkân sunuyor. Model, otlatmanın ekonomik faydasını biyolojik risklerle birlikte değerlendirmeyi amaçlıyor.
Kaynak: Karar
