Iğdır, çevre izleme istasyonlarının son ölçümlerinde metreküp başına 118,17 mikrogram partikül madde yoğunluğuyla Türkiye'nin havası en kirli kenti olarak kayıtlara geçti.
Hava kalitesi istasyonlarından alınan PM2.5 ve PM10 verileri, Türkiye'nin farklı noktalarında Dünya Sağlık Örgütü sınırlarının katbekat aşıldığını gösteriyor. Sanayi ve yerleşim merkezlerinde seviyeler 10 kata kadar çıktı. En yoğun kirlilik kaydedilen 10 il açıklandı; Erzincan ve Kütahya da kritik merkezler arasındaydı. Ankara ve İstanbul hassas kategoride ölçüldü.
Kirliliğin coğrafi dağılımında Doğu Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu öne çıktı. Sanayi tesisleri ile termik santrallerin çevresindeki Osmaniye, Bursa'nın Kestel ilçesi ve Şırnak gibi noktalarda yılın 250 gününden fazlasında sağlıksız hava koşulları kaydedildi.
İstanbul'un Sultangazi ilçesine bağlı Cebeci bölgesinde taş ocaklarının yükselttiği toz tabakası nedeniyle yılın 263 günü kirli hava parametreleri tespit edildi.
PM2.5 parçacıkları egzoz gazları, kömür kullanımı, fabrika bacaları ve termik santrallerden çevreye yayılıyor. Çapı 2,5 mikrometreden küçük bu parçacıklar, vücudun savunma mekanizmalarını aşarak akciğerlerin derin bölgelerine ulaşabiliyor. Uzun süreli maruziyet; kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), kalp rahatsızlıkları, inme ve akciğer kanseriyle ilişkilendiriliyor. Tıbbi araştırmalar, kirli havayı solumanın ileri yaşlarda demans riskini artırdığını gösteriyor.
Hava kirliliğinin halk sağlığına etkileri ülke ekonomisine de yansıyor. Erken ölümler, kronik hastalık tedavileri ve iş gücü kayıpları birlikte hesaplandığında Türkiye'ye yıllık maliyetin yaklaşık 138 milyar dolar olduğu belirlendi.
Kaynak: Karar
