Şufa hakkı, Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenen ve paylı mülkiyete ilişkin bir öncelikli satın alma hakkıdır. Bir paydaş kendi hissesini üçüncü bir kişiye satmak istediğinde, diğer paydaşlar taşınmazın tamamını elde etmek ve mülkiyet bütünlüğünü korumak amacıyla bu payı satın alabilir.
Önalım hakkı yalnızca dava yoluyla kullanılabilir. Satıcı veya alıcı, satışı noter aracılığıyla diğer paydaşlara gecikmeksizin bildirmelidir. Paydaşlar, taşınmazın bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesi'nde şufa davası açarak haklarını ileri sürebilir. İhtarname göndermek veya alıcıya sözlü olarak bildirimde bulunmak, hakkın dava yoluyla kullanılması yerine geçmez.
Dava açma süresi bildirim şekline göre değişir. Satışın alıcı veya satıcı tarafından noter kanalıyla usulüne uygun biçimde bildirilmesi hâlinde süre, bildirimin tebliğinden itibaren 3 aydır. Noter aracılığıyla bildirim yapılmamışsa dava, satış tarihinden itibaren en fazla 2 yıl içinde açılmalıdır.
Paydaşlar noter huzurunda hazırlanan feragat sözleşmesiyle şufa hakkından tamamen vazgeçebilir. Bu feragat tapu kütüğüne şerh edildiğinde üçüncü kişileri de bağlar. Taşınmaz fiilen paylara bölünmüş, her paydaş kendi bölümünü bağımsız kullanıyorsa Yargıtay içtihatlarına göre şufa hakkı kullanılamaz.
Yakın akrabaya yapılan devirde tapuda satış gösterilse bile gerçekte bağışlama amacı bulunduğu kanıtlanırsa şufa hakkı doğmaz. Türk Medeni Kanunu'na göre hak, fiilî satış veya ekonomik olarak satışa eşdeğer işlemlerde gündeme gelir. Bedelsiz bağışlama veya trampa durumlarında öncelikli satın alma hakkı devreye girmez.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika
