New York'un Manhattan bölgesinde 25 Mart 1911'de Triangle Gömlek Fabrikası'nda çıkan yangın, 146 işçinin hayatını kaybetmesine yol açtı. Fabrika, çoğunluğu göçmen ve genç kadınlardan oluşan işçilerin uzun saatler boyunca dar ve kalabalık alanlarda çalıştığı bir üretim mekanıydı.
Fabrika, 10 katlı Asch binasının sekizinci, dokuzuncu ve onuncu katlarında faaliyet gösteriyor, kadın bluzları üretiyordu. İşçilerin çalışma alanından izinsiz ayrılmasını engellemek amacıyla çıkış kapılarının kilitli tutulduğu aktarıldı. Yanıcı malzemelerin yoğunluğu, yetersiz yangın merdivenleri ve eksik güvenlik önlemleri yangın riskini artırıyordu.
Yangın sekizinci kattaki kumaş artıklarının bulunduğu bölümde başladı ve hızla üst katlara yayıldı. Hortumun çürümüş, vanasının paslanmış olması nedeniyle ilk müdahale başarısız oldu. İtfaiye merdivenleri üst katlara ulaşamadı, güvenlik ağları da atlayan işçilerin ağırlığını taşıyamadı.
İşçilerin kaçışı kilitli kapılar ve kullanılması güç çıkışlarla engellendi. Merdivenlerin tahliye sırasında çökmesi ve asansörlerin yetersiz kalmasıyla çok sayıda işçi pencerelerden atlamak zorunda kaldı. Yaklaşık yarım saat süren yangın söndürüldüğünde 146 işçi hayatını kaybetmişti.
Facianın ardından fabrika sahipleri Max Blanck ve Isaac Harris hakkında dava açıldı. Jüri, işçilerin kapıların kilitli olduğunu ve patronların bundan haberdar olduğunu yeterince kanıtlayamadığı gerekçesiyle iki ismi suçsuz buldu. İşçi örgütleri ve sendikalar ise facianın tek bir kaza olmadığını, üretim ve kâr önceliğinin çalışma koşullarına yansıdığını vurguladı.
5 Nisan 1911'de düzenlenen anma ve protesto yürüyüşüne yaklaşık 80 bin kişi katıldı. New York Fabrika Araştırma Komisyonu'nun incelemeleri, fabrikalarda yangın önleme sistemlerinin ve acil çıkışların yetersiz olduğunu ortaya koydu. Çalışma koşullarını doğrudan denetleyen Frances Perkins, sonraki yıllarda işçi hakları mücadelesinin önemli isimlerinden biri oldu ve Franklin D. Roosevelt döneminde ABD Çalışma Bakanı olarak görev yaptı.
Kaynak: Evrensel
