İşsizlik Sigortası Fonu'nun kaynaklarının Takasbank Para Piyasası'nda değerlendirilmesi, kamu kaynaklarının yönetimi konusundaki tartışmaları genişletiyor. Fon, nakit varlıklarının bir bölümünü kısa vadeli finansman ihtiyacı bulunan kuruluşlara borç vererek faiz geliri elde ediyor.
Ekonomist Mustafa Sönmez, işçilerin birikimlerinin TÜFE'ye endeksli tahvil veya yüksek faizli mevduat yerine finans sektörüne kaynak sağlamak için kullanılmasını eleştirdi. Sönmez, fonun kamu yararına ve işsizlik ödeneğinin amacına uygun şekilde işletilip işletilmediğinin sorgulanması gerektiğini savundu.
Sönmez'in dikkat çektiği başka bir konu, piyasaya sunulan yüksek miktarda nakdin kısa vadeli faizleri etkilemesi oldu. Piyasaya arz edilen nakitin borçlanma maliyetlerini düşürebileceğini belirten Sönmez, bunun borsa aktörlerinin daha düşük maliyetle borçlanmasına yol açabileceğini ifade etti. Uygulamanın sorumluluğunun İŞKUR'un ötesinde ilgili bakanlık ve ekonomi yönetiminde bulunduğunu da ileri sürdü.
İŞKUR verilerine göre, piyasadaki borç bakiyesi 2023 sonunda 1 milyar lira iken Eylül 2024'te 9,48 milyar liraya çıktı. Bakiye 2025 sonunda sıfırlandı; 30 Haziran 2026 itibarıyla ise 2,3 milyar lira olarak belirlendi. Haziran 2026'da üç aya kadar vadeli TL mevduatlarının ağırlıklı ortalama faizi yüzde 49,20, Takasbank borç verme faizleri ise yüzde 43,40 ile yüzde 44,50 aralığındaydı.
Yapılan varsayımsal hesaplamada mevduat seçeneğinin yıllık brüt geliri 1 milyar 131,6 milyon lira, Takasbank seçeneğinin getirisi ise 998,2 milyon ile 1 milyar 23,5 milyon lira olarak hesaplandı. Bu fark gerçekleşmiş kazanç veya kamu zararı anlamına gelmiyor; enflasyon karşısındaki reel getiri, vade, likidite ve teminat riskleri de karşılaştırmada dikkate alınıyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, fon kaynaklarının Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği kapsamında devlet iç borçlanma senetleri, kamu mevduat bankaları, kamu katılım bankaları ve Takasbank'ta değerlendirildiğini açıkladı. Spekülatif işlemlerin hukuken ve teknik olarak mümkün olmadığını belirten Işıkhan, fonun Sayıştay ve bağımsız denetim kuruluşları tarafından düzenli biçimde denetlendiğini vurguladı.
Kaynak: Karar