Cumhurbaşkanı Erdoğan, 26 Ekim tarihli kabine toplantısının ardından sosyal adalet ilkesi doğrultusunda ihtiyaç sahibi vatandaşlara devletin ulaşması gerektiğini belirtti. Emekli maaşlarında seyyanen zam veya refah payı seçeneklerinin değerlendirildiği bildirildi.
En düşük emekli aylığı 23 bin 552 TL. Türk-İş’in ekim ayı açlık sınırı 38 bin 24 TL, yoksulluk sınırı ise 123 bin 856 TL olarak açıklandı. En düşük aylık, açlık sınırının yüzde 38, yoksulluk sınırının yüzde 81 altında kalıyor.
Gündemdeki senaryolar açlık sınırını yakalayamıyor. Hesaplamaya göre 3 bin liralık seyyanen zam en düşük aylığı 26 bin 552 TL’ye çıkarıyor. Yüzde 20 refah payı ise aylığı 31 bin 88 TL’ye getiriyor; bu tutar açlık sınırının 6 bin 936 TL altında kalıyor.
GSYH karşısındaki kayıp da derinleşti. Ortalama emekli aylığının kişi başına milli gelire oranı 2002’de yüzde 46.4 iken 2025’te yüzde 31.6’ya düştü. TÜİK verilerine göre emekli hanelerinde konut ve kira giderlerinin bütçe payı 2018’deki yüzde 28.55’ten 2025’teki yüzde 38.66’ya yükseldi.
DİSK-AR’ın SGK ve TÜİK verilerine göre 2002’de 4.3 milyon emeklinin 1.6 milyonu, 2025’te ise 12.3 milyon emeklinin 8.5 milyonu çalışıyor veya iş arıyor. İşgücündeki emekli sayısı da 2005’teki 1.9 milyondan 2025’te 8.5 milyona çıktı.
İSİG Meclisi raporlarına göre 50 yaş ve üzerinde çalışırken hayatını kaybeden işçi sayısı 2018’de 469, 2020’te 867, 2025’te ise 684 oldu. 2025’teki ölümlerin 558’i 50-64, 126’sı 65 yaş üzeri işçilerden oluştu. Yetersiz aylıkların yaşlılıkta çalışma zorunluluğu yaratması, ileri yaş iş cinayetlerini artırıyor.
Kaynak: Evrensel
